جمعى از نويسندگان
197
مجموعه مقالات برگزيده كنگره بزرگداشت آيت الله سيد على آقا قاضى (ره) (فارسى)
اعراب كه زنانشان حجاب درستى ندارند و در منزل غالباً همه با هم محشورند ؛ در عين عصمت تام و عفت كامل . من گفتم : والله ! كه يك بار هم چشم من به او نيفتاده است ! ! و اين عدم نظر نه از روى حفظ و خوددارى چشم بوده است ؛ طبعاً حالشان اينطور بوده است . نظير اين مطلب را مرحوم آيت الله حاج شيخ عباس قوچانى از خودشان نقل كردند ؛ البته در يك اربعين يا بيشتر ، مرحوم قاضى دستوراتى براى ذكر و ورد و فكر به ايشان داده بودند كه از جمله آثارش اين بود كه : « هر وقت در كوچه و بازار كه مى رفتم چشمم به زن نامحرمى مى افتاد ، بدون اختيار پلكهايم به روى هم مى آمد ؛ و اين مشهود بود كه بدون اراده و اختيار من است » ( حبيبه جعفريان ، 1382 : ص 54 ) مهمترين ويژگى و كرامت آقاى قاضى ، اين بود كه به توحيد صحيح حق تعالى ، به شكل علمى و عملى معرفت يافت و موحد حقيقى و واقعى شد و هدف دين را در خود پياده نمود ، و به تعبير ديگر او هم از راه عقل و هم از راه كشف و شهود به توحيد قرآنى دست يافت و حقيقت آيه « هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌ » ( اوّل و آخر و پيدا و پنهان اوست و او به هر چيز داناست ) ( سوره حديد آيه سوم ) را در حد امكان خود ، ادراك كرد . با توجه به مطالبى كه مطرح شد مى توان نتيجه گرفت كه سلوك سيد قاضى خيلى ساده و روان بود در حالى كه همه عارفان مى گويند : تن رها كن تا نخواهى پيرهن ؛ ولى از نظر ايشان اين حرف درست نبود وى اعتقاد داشت انسان بايد به جسمش برسد ؛ بايد به تن رسيد تا بتوان از آن كار كشيد . ايشان ميگفتند سبب ترقى و تعالى انسان به همين بدن است . ايشان توجه خاصى به ائمه اطهار داشتند توجه بسيار زيادى به قران و نماز و ياد خدا مى كردند ، بنابراين مى توان روش و سيره تربيتى اين بزرگوار را جمع بين آداب ظاهرى و روحى بيان كرد . اگر به روشهاى تربيتى و سير و سلوك اين بزرگوار بنگريم مى ديد كه آموزه ها و اعتقادات اسلام همچون توحيد و امامت و نبوت و معاد در بيانات وى به خوبى نمايان است .